Σε μια λεπτή γραμμή ισορροπίας κινείται πλέον η αγορά μετά τη δικαστική απόφαση για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη. Η απόφαση προκαλεί προβληματισμό σε τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, ενώ δίνει ανακούφιση σε εκατοντάδες χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά.

Τι αλλάζει για τράπεζες και servicers

Από τη μία πλευρά, το τραπεζικό σύστημα και οι servicers καλούνται να επανεκτιμήσουν δεδομένα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν σταθερά. Στελέχη της αγοράς σημειώνουν ότι είναι νωρίς για ασφαλείς υπολογισμούς, καθώς το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα της απόφασης θα φανεί στην εφαρμογή της.

Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η αλλαγή στον τρόπο εκτοκισμού θα επηρεάσει τις συνολικές εισπράξεις από ρυθμισμένα δάνεια και αν θα χρειαστούν αναθεωρήσεις σε επιχειρησιακά πλάνα και προβλέψεις.λη

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα χαρτοφυλάκια με μεγάλο αριθμό δανείων υπαγμένων στον νόμο Κατσέλη, καθώς πρόκειται για δάνεια με χαμηλές, μακροχρόνιες και προβλέψιμες ροές. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αποκλείεται οι εισπράξεις από τόκους να αποδειχθούν μικρότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις, κάτι που εξηγεί τη στάση αναμονής που τηρούν προς το παρόν οι περισσότεροι παίκτες της αγοράς.

Παράγοντες του χρηματοπιστωτικού κλάδου τονίζουν ότι οι επιπτώσεις δεν θα είναι ίδιες για όλους. Η έκθεση κάθε τράπεζας ή servicer σε δάνεια νόμου Κατσέλη διαφέρει, όπως και ο τρόπος με τον οποίο είχαν γίνει έως σήμερα οι υπολογισμοί. Έτσι, κάποιοι ενδέχεται να αισθανθούν πιο έντονα το «ταρακούνημα», ενώ άλλοι εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν οριακά.

Ανάσα για τους δανειολήπτες και τα ευάλωτα νοικοκυριά

Για τους δανειολήπτες, ειδικά για τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, η απόφαση συνιστά μια ξεκάθαρη ανάσα. Ο νέος τρόπος υπολογισμού των τόκων μειώνει το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης των ρυθμισμένων οφειλών και καθιστά τις δικαστικές ρυθμίσεις πιο βιώσιμες σε βάθος χρόνου.
Για πολλούς οφειλέτες αυτό σημαίνει μεγαλύτερη σταθερότητα και λιγότερη πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Το παράδειγμα που δείχνει τη διαφορά

Στεγαστικά δάνεια
Η αλλαγή γίνεται πιο κατανοητή μέσα από ένα απλό παράδειγμα. Δανειολήπτης με χρέος 100.000 ευρώ, ενταγμένος στον νόμο Κατσέλη, καταβάλλει μηνιαία δόση 300 ευρώ για 25 χρόνια.

Στο παρελθόν, οι τόκοι μπορούσαν να υπολογίζονται επί του συνολικού ανεξόφλητου ποσού, αυξάνοντας αισθητά το τελικό κόστος. Πλέον, οι τόκοι υπολογίζονται στη μηνιαία δόση που ορίζει η δικαστική ρύθμιση, περιορίζοντας τις επιβαρύνσεις και κάνοντας την αποπληρωμή πιο προβλέψιμη.

Τι έκρινε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου

Το πλαίσιο ξεκαθαρίστηκε με την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία έκρινε ότι ο εκτοκισμός των δανείων που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης που ορίζει η δικαστική απόφαση και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου.
Η κρίση αυτή αφορά περίπου 300.000 έως 350.000 δανειολήπτες και κλείνει μια πολυετή νομική αβεβαιότητα.

Κύκλοι της αγοράς δεν αποκλείουν ότι η απόφαση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νέες δικαστικές διεκδικήσεις από οφειλέτες που δεν είχαν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη, αλλά θα επιχειρήσουν να αποδείξουν ότι ανήκουν στην κατηγορία των οικονομικά ευάλωτων.

Η επόμενη περίοδος αναμένεται κρίσιμη. Για τις τράπεζες και τους servicers θα είναι φάση προσαρμογής και επαναξιολόγησης, ενώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά η απόφαση λειτουργεί ως ουσιαστική ανάσα σε μια συγκυρία όπου το βάρος του ιδιωτικού χρέους εξακολουθεί να πιέζει μεγάλα τμήματα της κοινωνίας.