Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

Ντυμένες και έτοιμες για τη σκηνή, οι 4χρονες Τζένιφερ Ντόραν (αριστερά) και Μισέλ Σίλερ συζητούν σε διάδρομο του Λυκείου Haverford στο Χάβερταουν της Πενσυλβάνια, το βράδυ της Πέμπτης 14 Μαΐου 1992, λίγο πριν ανοίξει η αυλαία της ετήσιας χορευτικής τους παράστασης. (AP Photo/Amy Sancetta)

1264: Στη μάχη του Λούες, ο βασιλιάς Ερρίκος Γ΄ της Αγγλίας ηττάται και αιχμαλωτίζεται από τις δυνάμεις των βαρόνων υπό τον Σιμόν ντε Μονφόρ. 

1643: Ο Λουδοβίκος ΙΔ’ της Γαλλίας ανακηρύσσεται βασιλιάς σε ηλικία μόλις 5 ετών. Ο μελλοντικός «Βασιλιάς Ήλιος» θα γίνει το σύμβολο της απόλυτης μοναρχίας στην Ευρώπη.

1787: Αρχίζουν να συγκεντρώνονται στη Φιλαδέλφεια οι αντιπρόσωποι της Συντακτικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Πολιτειών. Η διαδικασία θα οδηγήσει στη σύνταξη του Συντάγματος των ΗΠΑ, ενός από τα σημαντικότερα πολιτικά κείμενα της νεότερης ιστορίας.

1796: Ο Άγγλος γιατρός Έντουαρντ Τζένερ πραγματοποιεί τον πρώτο εμβολιασμό κατά της ευλογιάς, χρησιμοποιώντας υλικό από δαμαλίτιδα σε ένα παιδί. Η πράξη αυτή άνοιξε τον δρόμο για τη σύγχρονη προληπτική ιατρική και, πολύ αργότερα, για την εξάλειψη της ευλογιάς.

1811: Η Παραγουάη ανακηρύσσει την ανεξαρτησία της από την Ισπανία, αποτελώντας μία από τις πρώτες χώρες της Λατινικής Αμερικής που αποδεσμεύονται από την αποικιοκρατία.

Η Πέπερ, ένα γκόλντεν ριτρίβερ, θηλάζει δύο τιγράκια Μπενγκάλ, ενώ τα δικά της κουτάβια κοιμούνται δίπλα της, στο Σμιθτάουν της Νέας Υόρκης, στις 14 Μαΐου 1971. Η μητέρα τους, μια τίγρη του τσίρκου Ringling Brothers, ήταν πολύ νέα για να τα φροντίσει, κι έτσι η Πέπερ ανέλαβε τον ρόλο, ακολουθώντας τα μητρικά της ένστικτα. (AP)

1865: Διεξάγονται βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, με νικητή τον Αλέξανδρο Κουμουνδούρο. Οι εκλογές διαρκούν έως τις 17 Μαΐου.

1900: Αρχίζουν στο Παρίσι οι Β΄ Ολυμπιακοί Αγώνες της σύγχρονης εποχής, σε διοργάνωση που θα διαρκέσει έως τον Οκτώβριο. Για πρώτη φορά συμμετέχουν γυναίκες, γεγονός που σηματοδοτεί μια σημαντική, έστω περιορισμένη τότε, διεύρυνση του ολυμπιακού κινήματος.

1920: Ο Ελληνικός Στρατός εισέρχεται στη Δυτική Θράκη, ύστερα από απόφαση των Συμμάχων μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η περιοχή θα ενσωματωθεί στην Ελλάδα, αποτελώντας κρίσιμο σταθμό στη διαμόρφωση των βόρειων συνόρων της χώρας.

1928: Αρχίζει η λειτουργία της Τράπεζας της Ελλάδος, με πρώτο διοικητή τον Αλέξανδρο Διομήδη. Η ίδρυσή της σηματοδοτεί την οργάνωση της κεντρικής νομισματικής πολιτικής της χώρας και συνδέεται με τη σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας του Μεσοπολέμου.

1948: Το Ισραήλ κηρύσσει την ανεξαρτησία του και αμέσως ξεσπά ο Αραβοϊσραηλινός Πόλεμος, με τον Νταβίντ Μπεν Γκουριόν να αναλαμβάνει πρώτος πρωθυπουργός.

1955: Υπογράφεται στη Βαρσοβία το Σύμφωνο της Βαρσοβίας από τη Σοβιετική Ένωση και επτά χώρες του ανατολικού μπλοκ. Η συμμαχία δημιουργείται ως αντίβαρο στο ΝΑΤΟ και γίνεται βασικός στρατιωτικός μηχανισμός του Ψυχρού Πολέμου.

1962: Τελούνται στην Αθήνα οι γάμοι της πριγκίπισσας Σοφίας της Ελλάδας με τον διάδοχο του ισπανικού θρόνου Χουάν Κάρλος. Η ένωση των δύο βασιλικών οίκων θα αποκτήσει ιδιαίτερη ιστορική σημασία, ενώ ο Χουάν Κάρλος θα διαδραματίσει αργότερα κεντρικό ρόλο στη μετάβαση της Ισπανίας στη δημοκρατία.

1967: Ιδρύεται το Πανελλήνιο Αντιδικτατορικό Μέτωπο (ΠΑΜ), η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση κατά της Χούντας, με επικεφαλής τον Μίκη Θεοδωράκη.

1968: Η κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας, υπό τον Αλεξάντερ Ντούπτσεκ, ανακοινώνει μέτρα φιλελευθεροποίησης του κομμουνιστικού καθεστώτος. Η «Άνοιξη της Πράγας» γεννά ελπίδες για έναν σοσιαλισμό με μεγαλύτερες ελευθερίες, πριν κατασταλεί από τη σοβιετική επέμβαση τον Αύγουστο.

1973: Εκτοξεύεται ο Skylab, ο πρώτος διαστημικός σταθμός των Ηνωμένων Πολιτειών. Το πρόγραμμα αποτέλεσε σημαντικό βήμα στην παραμονή ανθρώπων στο Διάστημα και στην πραγματοποίηση επιστημονικών πειραμάτων σε τροχιά.

1982: Τελείται η κηδεία της Δέσποινας Αχλαδιώτη, της θρυλικής Κυράς της Ρω, στο Καστελόριζο. Για δεκαετίες ύψωνε καθημερινά την ελληνική σημαία στην ακριτική νησίδα, μετατρέποντας την πράξη της σε σύμβολο επιμονής και εθνικής μνήμης.

1998: Πεθαίνει στο Λος Άντζελες ο Φρανκ Σινάτρα, ένας από τους σημαντικότερους τραγουδιστές και ηθοποιούς του 20ού αιώνα. Με καριέρα που ξεπέρασε τις πέντε δεκαετίες, άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη μουσική, στον κινηματογράφο και στην αμερικανική ποπ κουλτούρα.

2003: Εκτοξεύεται από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ ο Hellas Sat, ο πρώτος ελληνοκυπριακός δορυφόρος. Η εκτόξευσή του σηματοδοτεί την είσοδο της Ελλάδας και της Κύπρου στον χώρο των δορυφορικών τηλεπικοινωνιών με στρατηγική, τεχνολογική και οικονομική σημασία.

Το ξενοδοχείο Sofitel στη Νέα Υόρκη, υπάλληλος του οποίου δέχθηκε σεξουαλική επίθεση από τον Ντομινίκ Στρος-Καν

2011: Ο Ντομινίκ Στρος-Καν, επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και φαβορί για την προεδρία της Γαλλίας, συλλαμβάνεται στη Νέα Υόρκη κατηγορούμενος για σεξουαλική επίθεση σε καμαριέρα ξενοδοχείου. Η υπόθεση προκαλεί παγκόσμιο σάλο, οδηγεί στην παραίτησή του από το ΔΝΤ και στην πολιτική του κατάρρευση, αν και οι κατηγορίες αργότερα αποσύρονται λόγω αναξιοπιστίας της καταγγέλλουσας.

Γεννήσεις

1899 – Στέλιος Περπινιάδης, έλληνας τραγουδιστής του ρεμπέτικου και λαϊκού τραγουδιού, γνωστός και ως «Στελλάκης», από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς του ελληνικού τραγουδιού.

1924 – Καίτη Γκρέι, ελληνίδα τραγουδίστρια με σπουδαία πορεία στη χρυσή εποχή του λαϊκού τραγουδιού, συνεργάστηκε με κορυφαίους συνθέτες όπως ο Τσιτσάνης και ο Χιώτης και υπήρξε από τις πιο δημοφιλείς φωνές των δεκαετιών ’50 και ’60.

1942 – Σώτια Τσώτου, ελληνίδα στιχουργός, με πλούσιο έργο στη λαϊκή και έντεχνη μουσική· υπέγραψε μερικά από τα πιο διαχρονικά τραγούδια συνεργαζόμενη με συνθέτες όπως ο Μούτσης, ο Λοΐζος και ο Χατζής.

1944 – Τζορτζ Λούκας, αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, δημιουργός των εμβληματικών sagas «Star Wars» και «Indiana Jones», που άλλαξαν το κινηματογραφικό τοπίο και τη βιομηχανία του θεάματος.

1969 – Κέιτ Μπλάνσετ, αυστραλή ηθοποιός, πολυβραβευμένη με Όσκαρ και Χρυσές Σφαίρες, γνωστή για τις εντυπωσιακές ερμηνείες της σε ταινίες όπως «Blue Jasmine», «Elizabeth» και «TÁR».

1971 – Σοφία Κόπολα, αμερικανίδα σκηνοθέτις, σεναριογράφος και κόρη του Φράνσις Φορντ Κόπολα, βραβευμένη με Όσκαρ για το «Lost in Translation», με ξεχωριστό ύφος και συμβολή στον ανεξάρτητο κινηματογράφο.

1984 – Μαρκ Ζούκερμπεργκ, αμερικανός επιχειρηματίας και ιδρυτής του Facebook, ηγετική μορφή της ψηφιακής επανάστασης και των social media, με καθοριστική επίδραση στην παγκόσμια επικοινωνία και τεχνολογία.

Θάνατοι

1987 – Ρίτα Χέιγουορθ, αμερικανίδα ηθοποιός και σύμβολο του παλιού Χόλιγουντ, γνωστή για την εμβληματική της παρουσία σε ταινίες όπως το «Gilda», και για τον τίτλο της ως ένα από τα μεγαλύτερα pin-up idols της δεκαετίας του ’40.

1998 – Φρανκ Σινάτρα, αμερικανός τραγουδιστής και ηθοποιός, θρύλος της μουσικής και του κινηματογράφου, με καριέρα επτά δεκαετιών και αξεπέραστες επιτυχίες όπως «My Way», «Strangers in the Night» και «New York, New York».

2015 – Μπι Μπι Κινγκ, αμερικανός κιθαρίστας και τραγουδιστής των blues, γνωστός για την ξεχωριστή φωνή του και το μοναδικό του παίξιμο με την κιθάρα Lucille· θεωρείται ένας από τους κορυφαίους κιθαρίστες όλων των εποχών.

Εορτολόγιο

Αριστοτέλης, Ισίδωρος, Ισιδώρα