Συγκλόνισαν με τις προσωπικές τους μαρτυρίες για την Κρίση των Ιμίων ο Αντιναύαρχος Π.Ν. ε.α. Σπυρίδων Κονιδάρης και ο Υποναύαρχος Π.Ν. ε.α. Δημήτριος Τσαΐλάς την Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026 στο αφιέρωμα της Σχολής Γονέων – Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κατερίνης με αφορμή τα 30 χρόνια από την κρίση των Ιμίων η οποία κορυφώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 31ης Ιανουαρίου 1996, φέρνοντας Ελλάδα και Τουρκία στα πρόθυρα ένοπλης αντιπαράθεσης.
Η εκδήλωση έγινε σε Συνδιοργάνωση με την Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Ναυτικού (Ε.Α.Α.Ν). Στην έναρξη ακούστηκαν χορωδιακά τραγούδια από την Χορωδία του Συλλόγου Μικρασιατών Πιερίας υπό την διεύθυνση της κ. Εύας Μισοκέφαλου.
Φωτογραφικό υλικό εδώ: https://www.sxoligoneon.gr/
• Το ΚΥΣΕΑ απέτυχε να λειτουργήσει ως κέντρο λήψης αποφάσεων!
• Οι κρίσιμες επιλογές στην Κρίση των Ιμίων ελήφθησαν αποσπασματικά.
• Όταν το ζήτημα της κυριαρχίας μετατρέπεται σε διαφορά, παύει να είναι ζήτημα!
• Δεν θέλουμε και δεν βαστούμε άλλα λάθη!
• Απαιτείται βαθιά θεσμική ανασυγκρότηση.
ο Αντιναύαρχος Π.Ν. ε.α. Σπυρίδων Κονιδάρης ξεκίνησε την εισήγηση του αναφέροντας ότι στις 30/1/1996 το ΓΕΝ άρχισε να παίζει το ρόλο του διοικητή, παρατάσσοντας τα πλοία σε διάταξη «μάχης» γύρω από τα Ίμια. Το σήμα του αρχηγού ΓΕΝ ήταν κάθε ελληνικό πλοίο να στοχεύει ένα τουρκικό πλοίο αντίστοιχα. Κανόνες εμπλοκής δεν υπήρχαν. Η μόνη διαταγή; «Να μη κατέβουν τούρκοι στο νησί».
Τα τουρκικά ελικόπτερα δεν ήταν του ναυτικού αλλά του στρατού ξηράς . Πετούσαν πάνω από τα νησιά για να μας αποπροσανατολίσουν. Επίσης έκαναν έλεγχο για το αν υπήρχε στρατός στα Δυτικά Ίμια και εκ του ασφαλούς έδωσαν «πράσινο φως» για την κατάληψή τους.
Για να σηκωθεί το ελικόπτερο ακολουθείται μια αυστηρή διαδικασία με ειδικές διαταγές. Από τον κυβερνήτη της Φρεγάτας «Ναυαρίνο» γίνονται οι απαραίτητες ενέργειες και όταν ρωτήθηκε το πλήρωμα του ΠΝ 21 απαντά. «Θα πετάξουμε!». Μετά από τέσσερεις στροφές πάνω από τα Δυτικά Ίμια αναφέρει ότι βλέπει μαύρη βάρκα με άσπρη μηχανή και Τούρκους στρατιώτες πάνω στη νησίδα. Στην πέμπτη στροφή για να επιστρέψει στη φρεγάτα «Ναυαρίνο» εκπέμπει σήμα κινδύνου και χάνεται η επικοινωνία. Το «Ναυαρίνο στέλνει στο «Θεμιστοκλή» να αναλάβει τον τακτικό έλεγχο των πλοίων γιατί έχασε το ελικόπτερό του και έπρεπε να ασχοληθεί με αυτό. Από το «Σταράκης» (όπου κυβερνήτης ήταν ο Σπύρος Κονιδάρης) στέλνεται το μήνυμα στο «Ναυαρίνο» αν αποκαταστάθηκε η επικοινωνία με το ελικόπτερο και η απάντηση είναι «Αρνητική». Το «Σταράκης»: «προετοιμασία ερεύνης διασώσεως» και το «Ναυαρίνο» απαντά «θετικόν». Το «Σταράκης» από τη μέση των νησίδων, όπου βρισκόταν, κινείται βόρεια προς το «Ναυαρίνο» ακολουθώντας ουσιαστικά την πορεία του ελικοπτέρου. Ο ιριδισμός των νερών και η πετρελαιοκηλίδα αποκάλυψε το σημείο συντριβής του ελικοπτέρου και άρχισε η συλλογή των συντριμμιών του ελικοπτέρου και η αναζήτηση των σωρών του πληρώματός του. Ο πρώτος που ανασύρθηκε ήταν ο πιλότος Καραθανάσης. Μόλις ο κυβερνήτης Κονιδάρης αντίκρυσε το πτώμα του ήρωα πιλότου ξέσπασε σε λυγμούς και σε μια στιγμή υψηλής συγκινησιακής φόρτισης ζήτησε από τον αρχηγό ΓΕΝ «Δώστε μας μια ευκαιρία να πάρουμε το αίμα του πίσω!». Ήδη, όμως, είχαν αρχίσει να εφαρμόζονται οι κανόνες απεμπλοκής και η απόσυρση όλων των πλοίων. Το μεγάλο μας μειονέκτημα ; «Δεν βλέπαμε την νύκτα»
Τα πλοία μας ήταν πλήρως εξοπλισμένα και τα πληρώματα ψυχωμένα. Τα γενικά επιτελεία υπολειτούργησαν. Η κυβέρνηση αποδείχτηκε ανέτοιμη και φέρει ευθύνες. Ποιοι ευθύνονται για την αδύναμη κυβέρνηση των τελευταίων τριών μηνών πριν από τα Ίμια; Αυτή την αδυναμία εκμεταλλεύτηκε η Τουρκία . Κανείς πολιτικός ούτε παραδέχτηκε τα λάθη που έγιναν, ούτε παραιτήθηκε. Ακούμε συχνά από χείλη πολιτικών: « παραδέχομαι το λάθος μου και αναλαμβάνω την πολιτική ευθύνη» Δεν θέλουμε και δεν βαστούμε άλλα λάθη. Καιρός είναι να μάθουμε από τα λάθη των προηγούμενων και τα λάθη των άλλων. Ακόμη οι ανώτατοι στρατιωτικοί δεν πρέπει να οφείλουν τις θέσεις τους στην πολιτική ηγεσία. Ας μη ξεχνάμε ότι και η ειρήνη θέλει θυσίες…!
Ο υποναύαρχος Π.Ν. ε.α. Δημήτριος Τσαΐλάς ανέφερε ότι η κρίση στα Ίμια αποτελεί παράδειγμα θεσμικής ανεπάρκειας και γεωπολιτικής ήττας. Η κύρια προϋπόθεση είναι η διαφορά μεταξύ του ενεργού μαχητή στο πεδίο με τον αναλυτή (δημοσιογράφος, καθηγητής διεθνών σχέσεων, στρατιωτικός αναλυτής κ.ά,). Ο αναλυτής διαθέτει το χρόνο και τα στοιχεία για να επεξεργαστεί τα γεγονότα, ενώ ο μαχητής κάτω από την πίεση χρόνου και όχι ενίοτε με όλες τις πληροφορίες οφείλει να ενεργήσει αυτοβούλως είτε κατόπιν διαταγών, αστραπιαία σύμφωνα με την εκπαίδευση που έχει λάβει.
Η συνθετική κριτική προσέγγιση της κρίσης των Ιμίων περιλαμβάνει πολιτικές, στρατιωτικές και θεσμικές ευθύνες. Πρόκειται για φαινόμενο αποτυχίας και όχι στρατιωτικό ατύχημα. Οι παράγοντες που οδήγησαν στην αποτυχία ήταν:
• α) έλλειψη στρατηγικής κουλτούρας αποτροπής
• β) θεσμική σύγχυση και υποστηριζόμενες από ξένους παράγοντες αποφάσεις
• γ) επιχειρησιακή ετοιμότητα
• δ) πολιτική βούληση. Η αποτροπή είναι μια σύνθεση αξιοπιστίας, ικανότητας και αποφασιστικότητας. Η απουσία έστω και ενός από αυτά τα στοιχεία οδηγεί σε αναπόφευκτη αποτυχία.
Η έντονη χρονική πίεση και η υψηλή ψυχολογική φόρτιση αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων κινήσεων. Το ΚΥΣΕΑ απέτυχε να λειτουργήσει ως κέντρο λήψης αποφάσεων, λειτούργησε αποσπασματικά, υπό πίεση και χωρίς στρατηγική στόχευση. Οι πολλαπλοί δίαυλοι επικοινωνίας με το εξωτερικό (ΗΠΑ – Μ. Βρετανία ) και η απομάκρυνση της στρατιωτικής ηγεσίας από το φυσικό της χώρο (Πεντάγωνο) που της στερούσε την άμεση εποπτεία των επιχειρήσεων, οδήγησαν σε σύγχυση.
Η βαθύτερη έλλειψη προετοιμασίας και στρατηγικού σχεδιασμού και η ανεκπαίδευτή πολιτική ηγεσία στη διαχείριση κρίσεων δημιουργούν ένα δομικά ευάλωτο κράτος και αποφασισμένο αντίπαλο.
Η πολιτική ηγεσία φέρει πρωταρχική και αδιαίρετη ευθύνη σε κάθε κρίση εθνικής ασφάλειας. Δεν επιτρέπεται ο επιμερισμός σε αστοχίες, αλλά επιδιώκεται η κατανόηση της συνολικής κατάστασης. Η Ελληνική πολιτική ηγεσία καθυστέρησε να αναγνωρίσει την κλιμάκωση και είχε έλλειψη σαφούς εθνικής γραμμής. Το έλλειμα στρατιωτικής κουλτούρας οδήγησε σε ασυμμετρίες, που είναι ένδειξη αδυναμίας και λειτουργεί θετικά για αναθεωρητικά δρώντα κράτη. Η απουσία της στρατηγικής επάρκειας για την αποτροπή της κρίσης και η εξάρτηση από ένα διεθνές σύστημα ισχύος και συγκεκριμένα από τις ΗΠΑ επέτρεψαν στην αμερικανική παρέμβαση να καθορίσει την έκβαση της κρίσης και αυτό υπογραμμίζει την αποτυχία αδιαπραγμάτευτης εδραίωσης των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Το δόγμα “no ships, no troops, no flags” με το οποίο εκτονώθηκε η κρίση στα Ίμια είναι συνέπεια της δικής μας αδυναμίας αξιόπιστης αποτρεπτικής ισχύος. Η Ελλάδα στην πράξη λειτουργεί ως εξαρτημένη μεταβλητή στις αποφάσεις ξένων δρώντων.
Το σημείο απόστασης ανάμεσα στην εθνική ρητορική και διεθνή πραγματικότητα είναι οδυνηρά εμφανές. Η στέρηση των μέσων επιβολής της δικής μας εθνικής ατζέντας και η υιοθέτηση της φόρμουλας ουδετερότητας (γκρίζες ζώνες ) στο πεδίο από τη μια απέτρεψε την ένοπλη σύγκρουση αλλά δημιούργησε προηγούμενο αμφισημίας.
Ο τρόπος αντίδρασης της πολιτικής ηγεσίας στα Ίμια ήταν ανακλαστικός και όχι προϊόν στρατηγικού σχεδιασμού. Υπήρξε ασάφεια στους πολιτικούς στόχους και επιχειρησιακή παράλυση. Στην αντιμετώπιση μιας εθνικής κρίσης η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία πρέπει να διέπεται από θεσμική εμπιστοσύνη και να λειτουργεί με συνεργασία. Στην κρίση των Ιμίων διαπιστώνεται καχυποψία, ασυνεννοησία και ασαφής κατανομή ρόλων.
Η επίπτωση ήταν διττή: αποδυνάμωση των επιχειρήσεων και εκ των υστέρων μετακύλιση ευθυνών. Το αποτέλεσμα η διάβρωση του συστήματος εθνικής ασφάλειας. Η πολιτική της υποχώρησης είχε μακροπρόθεσμες συνέπειες: η αποφυγή της σαφούς επαναβεβαίωσης της εθνικής κυριαρχίας δημιούργησε μια αοριστία που εκμεταλλεύεται η τουρκική πλευρά όλα αυτά τα χρόνια.
Υπάρχει, όμως, και η γεωπολιτική διάσταση της κρίσης των Ιμίων που εντάσσεται στο πλαίσιο της αναθεωρητικής στρατηγικής στο Αιγαίο από τους Τούρκους. Αμφισβητείται συνολικά σήμερα το status quo και η συζήτηση μετατοπίζεται από κυριαρχία σε διαφορά. Η Ελληνική πολιτική χαρακτηρίζεται από ασυνέχεια, γεγονός που εδραιώνει τη θεωρία όχι ως νομικό επιχείρημα αλλά ως πολιτικό αποτέλεσμα.
Η Ελλάδα συνέβαλε άθελά της( ;) σε αυτή τη μετάβαση. Κι αυτό αποτελεί μια διαχρονική στρατηγική απώλεια που επηρεάζει τη θέση μας στο Αιγαίο.
Ακολούθησε στην συνέχεια έντονος και εποικοδομητικός διάλογος με το κοινό ολοκληρώνοντας την εξαιρετική αυτή εκδήλωση.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Δήμαρχος Δίου – Ολύμπου κ. Ευάγγελος Γερολιόλιος, ο Πρόεδρος του Δημ. Συμβουλίου Κατερίνης κ. Χαράλαμπος Μπρουσκέλης, ο Υποδιοικητής της 24ης Τεθ. Ταξιαρχίας Λιτοχώρου, συνταγματάρχης Ιωάννης Χατζηκυριάκος, ο Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Κατερίνης Πύραρχος κ. Δ. Κραγιόπουλος, ο Υποδιοικητής της Λιμενικής Αρχής Πλωτάρχης Ιωάννης Χαριτάκης, της ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών Υπηρεσιών κ. Ανέστης Μυστρίδης, ο αντιδήμαρχος Καθαριότητας κ. Ηλίας Τάπρας, ο Αντιδήμαρχος Δίου Ολύμπου κ. Σάκης Καιλατζής, ο Αντιστράτηγος ε.α. κ. Χρ. Χαλκίδης, ο υποπτέραρχος ε.α. κ. Πέτρος Παπανάκος, ο Υποπτέραρχος κ. Δημ. Τόνας και πλήθος κόσμου.
Η επόμενη εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026 με θέμα: «H Οικουμενική Ακτινοβολία του Αγίου Όρους» από τον Πολιτικό Διοικητή του Αγίου Όρους, Επίτιμου Α.Γ.Ε.Σ. και πρώην Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Αλκιβιάδη Στεφανή.
Με εκτίμηση
Για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος
Κωνσταντίνος Κορομπίλης
Τηλ. 0030-23510-34288
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου