Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

41: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Καλιγούλας δολοφονείται από αξιωματικούς της Πραιτωριανής Φρουράς και, μέσα στο χάος, ο θείος του Κλαύδιος αναδεικνύεται διάδοχος.

1835: Στο Σαλβαδόρ ντα Μπαΐα της Βραζιλίας ξεσπά η εξέγερση των Μαλές, μια από τις σημαντικότερες αστικές εξεγέρσεις σκλαβωμένων ανθρώπων στη χώρα, οργανωμένη κυρίως από σκλαβωμένους Μουσουλμάνους Αφρικανικής καταγωγής (ιδίως Γιορούμπα/Nagô και Χάουσα), αλλά και ελεύθερους μαύρους της πόλης. 

1837: Ψηφίζεται στην Ελλάδα ο πρώτος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, που ρυθμίζει τα της κυκλοφορίας της εποχής (μετακινήσεις με άμαξες, έφιπποι κ.λ.π.).

1848: Ο Αμερικανός εργοδηγός Τζέιμς Μάρσαλ εντοπίζει χρυσό στο Sutter’s Mill στον ποταμό American, κοντά στο Κολόμα της Καλιφόρνιας, σε πριονιστήριο που λειτουργούσε για λογαριασμό του Ελβετού επιχειρηματία Τζον Σάτερ. Η ανακάλυψη γίνεται η σπίθα που θα πυροδοτήσει τον Πυρετό του Χρυσού στην Καλιφόρνια, με τεράστιες μετακινήσεις πληθυσμών, έκρηξη της οικονομικής δραστηριότητας στη Δύση και βαθιές κοινωνικές συνέπειες για την περιοχή τα αμέσως επόμενα χρόνια.

1859: Οι Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, δηλαδή η Βλαχία και η Μολδαβία, ενοποιούνται υπό τον ηγεμόνα Αλέξανδρο Ιωάννη Κούζα, σηματοδοτώντας το πρώτο βήμα προς τη δημιουργία του σύγχρονου ρουμανικού κράτους. Η ενοποίηση αυτή, αν και αρχικά περιορίστηκε στη διοικητική και πολιτική ένωση, αποτέλεσε τη βάση για την πλήρη ενοποίηση και την ανακήρυξη της Ρουμανίας λίγες δεκαετίες αργότερα.

1862: Το Βουκουρέστι ορίζεται ως πρωτεύουσα του νέου ρουμανικού κράτους, σε μια περίοδο που παγιώνονται οι βάσεις της σύγχρονης Ρουμανίας.

1908: Πραγματοποιείται θορυβώδες συλλαλητήριο στα Τρίκαλα. Πιεζόμενοι από τους εφοριακούς να πληρώσουν τους φόρους επιτηδεύματος και οικοδομών, οι κάτοικοι των Τρικάλων προβαίνουν σε διαδήλωση και προξενούν καταστροφές σε δημόσια κτίρια.

1913: Στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, οι Έλληνες αξιωματικοί Μιχαήλ Μουτούσης (χειριστής) και Αριστείδης Μωραϊτίνης (παρατηρητής) εκτελούν πάνω από τα Δαρδανέλλια αποστολή αναγνώρισης με υδροπλάνο (μετασκευασμένο Maurice Farman MF.7) για να εντοπίσουν τον οθωμανικό στόλο που έχει αποσυρθεί στη ναυτική βάση της Νάρας. Καταγράφουν σε σχεδιάγραμμα τις θέσεις πλοίων και εγκαταστάσεων και ρίχνουν τέσσερις βόμβες χωρίς σημαντικές απώλειες, ενώ στην επιστροφή τους αναγκάζονται σε προσθαλάσσωση λόγω βλάβης κινητήρα και περισυλλέγονται από το Ελληνικό αντιτορπιλικό «Βέλος». Η επιχείρηση καταγράφεται συχνά ως η πρώτη πολεμική αποστολή ναυτικής αεροπορίας στην ιστορία.

1944: Ο κατοχικός υπουργός Εργασίας, Νικόλαος Καλύβας, εκτελείται στην Αθήνα από την Οργάνωση Προστασίας Λαϊκού Αγώνα (ΟΠΛΑ).

1947: Ο τραπεζίτης Δημήτριος Μάξιμος γίνεται πρωθυπουργός, σε μια Ελλάδα των κρίσιμων ισορροπιών του Εμφυλίου και της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης.

1955: Προβάλλεται η «Κάλπικη Λίρα» του Γιώργου Τζαβέλλα, ταινία-σταθμός που μένει ως διαχρονικό σημείο αναφοράς του ελληνικού κινηματογράφου.

1960: Στο Αλγέρι ξεκινά η «εβδομάδα των οδοφραγμάτων», εξέγερση Ευρωπαίων εποίκων που γίνεται κομβικό επεισόδιο στον πόλεμο της Αλγερίας.

1961: Η Μέριλιν Μονρόε χωρίζει με τον τρίτο σύζυγό της, το θεατρικό συγγραφέα, Άρθουρ Μίλερ, έπειτα από 4,5 χρόνια έγγαμου βίου.

1963: Τελούνται οι αρραβώνες του διαδόχου του ελληνικού θρόνου, Κωνσταντίνου, με την κόρη της Ίνγκριντ της Δανίας, Άννα Μαρία.

1965: Πεθαίνει στο Λονδίνο ο Ουίνστον Τσώρτσιλ σε ηλικία 90 ετών, μία από τις πιο καθοριστικές μορφές της βρετανικής πολιτικής του 20ού αιώνα.

1972: Στο Γκουάμ εντοπίζεται ο Σοΐτσι Γιοκόι, Ιάπωνας λοχίας του Αυτοκρατορικού Στρατού, που κρυβόταν από το 1944, όταν οι Αμερικανοί ανακατέλαβαν το νησί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ζούσε επί σχεδόν 28 χρόνια σε αυτοσχέδιο υπόγειο καταφύγιο, επιβιώνοντας με παγίδες και στοιχειώδεις προμήθειες, και η επιστροφή του προκαλεί σοκ και έντονο δημόσιο διάλογο στην Ιαπωνία για την πολεμική μνήμη, την πειθαρχία και το κόστος της «μη παράδοσης», σε μια ιστορία που θα αποκτήσει παγκόσμια απήχηση.

1982: Ξεσπά ανοιχτός πόλεμος μεταξύ Κυβέρνησης και Εκκλησίας για τον πολιτικό γάμο.

1984: Η Apple αρχίζει να διαθέτει τον Macintosh, φέρνοντας στο ευρύ κοινό το γραφικό περιβάλλον χρήστη και αλλάζοντας την ιδέα του προσωπικού υπολογιστή.

1991: Η Βουλή των Σκοπίων ψηφίζει διακήρυξη ανεξαρτησίας από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία με την ονομασία Δημοκρατία της Μακεδονίας.

1994: Η «17 Νοέμβρη» δολοφονεί τον Μιχάλη Βρανόπουλο, πρώην διοικητή της Εθνικής Τράπεζας, σε μία από τις πιο ηχηρές επιθέσεις της οργάνωσης.

2004: Το ρόβερ Opportunity προσεδαφίζεται στον Άρη και ξεκινά μια αποστολή που θα ξεπεράσει κατά πολύ τον αρχικό σχεδιασμό, αφήνοντας τεράστιο αποτύπωμα στην έρευνα για ίχνη νερού.

2005: Οι βαμβακοπαραγωγοί παρατάσσουν τα τρακτέρ τους στα Τέμπη και σε πολλούς άλλους κόμβους του εθνικού και επαρχιακού δικτύου, χωρίς όμως να κλείσουν τους δρόμους. Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Μάξιμος Χαρακόπουλος, υποβάλλει την παραίτησή του από τη θέση του αναπληρωτή τομεάρχη Γεωργίας του κόμματος. Στην επιστολή του επικαλείται λόγους συνείδησης. Το ΠΑΣΟΚ στηρίζει τις κινητοποιήσεις των αγροτών, ωστόσο δεν είναι υπέρ των ακραίων μορφών κινητοποίησης.

2010: Η ταινία «Avatar» του Τζέιμς Κάμερον, με έσοδα 1,859 δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, σπάει το ρεκόρ εισιτηρίων που κατείχε ο Τιτανικός από το 1998.

Γεννήσεις

1948 – Νόρα Βαλσάμη, Ελληνίδα ηθοποιός θεάτρου, τηλεόρασης και κινηματογράφου, γεννημένη στο Κάιρο. Πρωτοεμφανίζεται στη σκηνή το 1965 στις «Εκκλησιάζουσες» και λίγο μετά μπαίνει στη Φίνος Φιλμ, κερδίζοντας δημοφιλία σε ταινίες όπως «Τζένη Τζένη» και «Γοργόνες και Μάγκες». Από το 1975 στρέφεται κυρίως στο θέατρο, ενώ το 1973 παντρεύεται τον σκηνοθέτη Ερρίκο Ανδρέου.

1949 – Τζον Μπελούσι (John Belushi), Αμερικανός ηθοποιός και κωμικός, από τα πιο εκρηκτικά ταλέντα που ανέδειξε το «Saturday Night Live», μέλος του αρχικού του καστ και βασικός λόγος που η εκπομπή έγινε φαινόμενο. Στον κινηματογράφο έγραψε ιστορία με τις κωμωδίες «National Lampoon’s Animal House» και «The Blues Brothers», όπου ο χαρακτήρας του ένωσε μουσική και σάτιρα σε cult επίπεδο. Πέθανε το 1982 στα 33, αφήνοντας μύθο γύρω από την ένταση και την αυτοκαταστροφή του.

Θάνατοι

1965 – Ουίνστον Τσώρτσιλ (Winston Churchill), Άγγλος πολιτικός και πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, ηγετική μορφή της περιόδου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Με τους λόγους του και την αποφασιστικότητά του κράτησε τη Βρετανία όρθια στις πιο σκοτεινές στιγμές, όταν η Ευρώπη βυθιζόταν στον πόλεμο. Υπήρξε πρωθυπουργός το 1940-1945 και ξανά το 1951-1955. Το 1953 τιμήθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας για την ιστορική του γραφή και τη ρητορική του.

2012 – Θόδωρος Αγγελόπουλος, Έλληνας σκηνοθέτης και σεναριογράφος, από τους πιο αναγνωρισμένους δημιουργούς του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Ταυτίστηκε με αργούς ρυθμούς, μακρά πλάνα και μια ποιητική ματιά στην Ιστορία, τον ξεριζωμό και τη μνήμη. Υπέγραψε ταινίες-σταθμούς όπως «Τοπίο στην ομίχλη» και «Το βλέμμα του Οδυσσέα», ενώ κέρδισε Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες για το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα». Πέθανε το 2012 ύστερα από τροχαίο κατά τη διάρκεια γυρισμάτων.

2017 – Σπύρος Ευαγγελάτος, Έλληνας σκηνοθέτης και θεωρητικός του θεάτρου, από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της σύγχρονης Ελληνικής σκηνής. Ίδρυσε το «Αμφι-Θέατρο» το 1975, αναδεικνύοντας με συνέπεια την αρχαία τραγωδία και το κλασικό ρεπερτόριο, ενώ σκηνοθέτησε πάνω από 160 θεατρικά έργα και περισσότερες από 50 όπερες. Από το 1989 ήταν καθηγητής Θεατρικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος το 2013.

Εορτολόγιο

Ζωσιμάς, Νεόφυτος, Ξένη, Φίλων

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Διεθνής Ημέρα για την Εκπαίδευση
Ημέρα Ενημέρωσης για το Σύνδρομο Μέμπιους