Η ψυχοπαθολογία του αυτοκράτορα

Το μοτίβο που ακολουθεί η Αμερικανική αυτοκρατορία υπό τον Τραμπ βρίσκεται πλέον σε κοινή θέα, και τυφλός να είσαι. Δεν πρόκειται για πολιτική. Πρόκειται για την απουσία πολιτικής. Πρόκειται για μια ψυχοπαθολογία που εκδηλώνεται ως ωμή βία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κυβερνά μέσα από μια σειρά ενεργειών που έχουν σκοπό να σοκάρουν, να αποπροσανατολίσουν, και σε τελική ανάλυση να εξαντλήσουν και να κυριαρχήσουν έναντι αυτών που αντιλαμβάνεται ως εχθρούς του. Το σοκ των ενεργειών του διαδέχεται το ένα μετά το άλλο: η συνέχιση της γενοκτονίας των Παλαιστινίων και η αμέριστη στήριξη προς τον Νετανιάχου, οι μαζικές επιδρομές της ICE στην Ουάσινγκτον και τη Μινεσότα που κατέληξαν στη δημόσια εκτέλεση πολιτών, ένας παγκόσμιος δασμολογικός πόλεμος που τιμωρεί εξίσου φίλους και εχθρούς, η απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, το δολοφονικό εμπάργκο της Κούβας, οι απειλές για υφαρπαγή των πλουτοπαραγωγικών πόρων της Γροιλανδίας, η εξαπόλυση δριμύτατων βομβαρδισμών και χωρίς πρόκληση κατά του Ιράν, και τώρα το ενδεχόμενο της Αμερικανικής εισβολής στο Ιράν, που απειλεί να βουλιάξει ολόκληρη τη Δυτική Ασία στο χάος και τον θάνατο.

Δεν υπάρχει καμία στρατηγική σε ό,τι κάνει ο Τραμπ. Ο αντικειμενικός του στόχος ήταν και είναι η ωμή κυριαρχία μέσω της βίας των όπλων του Αμερικανικού στρατού. Διέπεται από το Χολυγουντιανό θέαμα ταινιών όπως ο Ράμπο, και το Τοπ Γκαν, και έχει μια μακρά παράδοση. Δεν είναι δα, ότι ξεκίνησε με αυτόν.

Οι ψυχίατροι που μελετούν αυταρχικούς ηγέτες προειδοποιούν ενάντια στον πειρασμό να αναχθεί μια τέτοια συμπεριφορά σε μια απλή διάγνωση ψυχοπάθειας. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι απαραίτητα ότι ο Τραμπ είναι “τρελός”, αλλά ότι επιδεικνύει μια σειρά χαρακτηριστικών που ευδοκιμούν σε ένα σύστημα που έχει σαπίσει από τα ιστορικά επίπεδα ανισότητας, την απληστία, την ατιμωρησία, τον ατομικισμό, την διαφθορά, τον ρατσισμό, τον εθισμό στα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα, και τη κατάρρευση της διεθνούς αρχιτεκτονικής που στήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η πολιτική του σοκ του Τραμπ αντανακλά μια εξουσία που δεν βασίζεται στον νόμο ή την πολιτική παράδοση, αλλά στο σόου. Κάθε σοκαριστική του ενέργεια, κάθε ποστάρισμα στα κοινωνικά δίκτυα, αποτελεί την επιβεβαίωση της ασυδοσίας του, της ισχύος ενός ανθρώπου που μπορεί να πει και να κάνει ό,τι θέλει, χωρίς καμία αρνητική γι’ αυτόν συνέπεια. Κάθε πρόκλησή του τροφοδοτεί τον μύθο της παντοδυναμίας του.

Ο ισχυρισμός ότι γνωρίζει περισσότερα από τους στρατηγούς, ότι το IQ του είναι “εκτός κλίμακας”, ότι εκείνος μόνο μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα του κόσμου που προκάλεσαν οι “άχρηστοι” προκάτοχοί του, δεν είναι απλώς αυτοπεποίθηση. Είναι μεγαλομανής προκηρύξεις που χρειάζεται να κάνει για να αντισταθμίσει το γεγονός του ποιος είναι στην πραγματικότητα, όταν οι κάμερες κλείνουν: ένας αδαής, αμόρφωτος, μέτριας νοημοσύνης τσαρλατάνος που βίαζε ανήλικα για να του σηκωθεί.

Η κυβέρνηση του Τραμπ αποτελείται σύσσωμη από παθολογικά άτομα σαν κι αυτόν, χωρίς όμως απαραίτητα να είναι ψυχωτικά. Με λίγα λόγια, έχουν τον πλήρη έλεγχο των πράξεών τους, αλλά ωθούνται από μια ακατανίκητη παρόρμηση να κυριαρχήσουν, αλλά και να φαίνεται ότι κυριαρχούν. Ο Υπουργός Εξωτερικών είναι ένας απατεώνας μεσίτης, ο Υπουργός Πολέμου ένας αμόρφωτος αλκοολικός πρώην-στρατιωτικός που έχει τατουάζ τον σταυρό των σταυροφόρων στο στήθος του, ο Υπουργός Υγείας ένας συνωμοσιολόγος που δεν πιστεύει στα εμβόλια, και ο Υπουργός Εσωτερικών ένας φανατικός υποστηρικτής του που μέχρι πρότινος διοικούσε μια εταιρεία υδραυλικών.

Οι επιλογές του Τραμπ δεν είναι τυχαίες, διότι για κάποιον όπως Τραμπ, που πιστεύει ότι είναι ο καλύτερος σε όλα, η δουλοπρέπεια είναι το πιο σημαντικό προσόν. Η ιστορία είναι γεμάτη με τα συντρίμμια αυτοκρατοριών που προσέλκυσαν και προώθησαν ανίκανους λακέδες που στερούνταν ταλέντου, γνώσης, ή ακεραιότητας. Όπως εξήγησε η Χάνα Άρεντ στο κλασικό της έργο “Οι Απαρχές του Ολοκληρωτισμού”:

“Ο ολοκληρωτισμός στην εξουσία αντικαθιστά πάντοτε όλα τα ταλέντα πρώτης τάξεως, ανεξάρτητα από τις συμπάθειές τους, με εκείνους τους τρελούς και ανόητους των οποίων η έλλειψη νοημοσύνης και δημιουργικότητας, είναι η καλύτερη εγγύηση της αφοσίωσής τους.”

Οι αυταρχικοί τραμπούκοι ηγέτες που εκτιμούν την αφοσίωση πάνω απ’ όλα, βρίσκονται περικυκλωμένοι αποκλειστικά από κόλακες, μισότρελους, φανατικούς φαντασιόπληκτους, και ανόητους γλοιώδεις υποτακτικούς, που δεν πρόκειται να τους προσφέρουν αντικειμενικές ή χρήσιμες συμβουλές σχετικά με τις ενέργειες τους. Μόνο υπακοή και “yes, sir!”

Δεν θα υπάρξουν προειδοποιήσεις για πιθανούς κινδύνους που ακυρώνουν τα σχέδια τους, από φόβο μήπως τον θυμώσουν, καθώς και μηδενική κριτική εκ των υστέρων, από φόβο αντιποίνων. Το μόνο που εισπράττουν οι τραμπούκοι δυνάστες είναι κολακείες και ψέματα.

Είναι σύνηθες άλλωστε, τα κόμπλεξ κατωτερότητας του καθενός να υπαγορεύουν και τη δράση του. Οι πολιτικοί που αισθάνονται την ανάγκη να διακηρύσσουν συστηματικά την ανωτερότητά τους, επιδεικνύουν μια υποβόσκουσα μισαλλοδοξία απέναντι στην αδυναμία, και το να εμφανιστούν αδύναμοι μπροστά στους υποτελείς τους.

Πάρε για παράδειγμα τις επιδρομές της ICE, που είναι ένα πολύ απλούστερο θέμα από τον πόλεμο στο Ιράν. Η φασιστική επιβολή του μεταναστευτικού του δόγματος δεν έχει καμία σχέση με την επιβολή του νόμου, αλλά έχει πολλά να κάνει με το θέαμα: στρατιωτικές στολές, φώτα και σειρήνες, κάμερες, και ο μαζικός τρόμος που προκαλεί η δίχως όρια βία των ταγματασφαλιτών του ζωντανά στη τηλεόραση. Δεν είναι παρά ένα μήνυμα κυριαρχίας επί των αδυνάμων. Μια παράσταση εξουσίας σχεδιασμένη για να καθησυχάσει τους ισχυρούς εταίρους του και να τους διαβεβαιώσει ότι είναι ο κατάλληλος για να φέρει τα σχέδια τους σε πέρας.

 

Ο πόλεμος των δασμών δεν διαφέρει ιδιαίτερα από το μοντέλο αυτό. Οι δασμοί, όπως ακόμα και οι πρωτοετείς στα Οικονομικά γνωρίζουν, θα βλάψουν πρωτίστως τους Αμερικανούς καταναλωτές και θα καταστρέψουν τις διεθνείς σχέσεις που πήρε δεκαετίες για να καλλιεργήσουν. Πολλοί τον προειδοποίησαν γι’ αυτό. Εκείνος δεν άκουσε. Δεν άκουσε διότι οι δασμοί είναι μια ορατή επίδειξη ισχύος. Έβγαλε τη λίστα με τις χώρες πάνω σε ένα χαρτόνι, έβαλε και τα ποσοστά από δίπλα, και απείλησε τους πάντες. Γιατί; Πολύ απλά, γιατί οι δασμοί είναι κάτι που, για να το καταλάβεις, πρέπει να το δεις. Όπως μας έγραφε και η Άρεντ, οι αυταρχικοί ηγέτες επιλέγουν πάντα τη σύγκρουση αντί για την πολιτική, επειδή είναι απλή: εχθροί, πόλεμος, υποταγή.

Έπειτα, ήρθε η Βενεζουέλα. Η απαγωγή ενός ξένου ηγέτη δεν είναι επιβολή νόμου, αλλά τελετουργική ταπείνωση. Είναι μια εκδικητική μαφιόζικη πράξη χρησιμοποιώντας τον ισχυρότερο στρατό στην Ιστορία, απέναντι σε μια χώρα που έχει πληγεί εδώ και δεκαετίες από τις σκληρές διεθνείς κυρώσεις που της έχει επιβάλλει. Μια επίδειξη ισχύος, ως προειδοποίηση: “αν δεν υπακούσεις, θα είσαι ο επόμενος”. Δεν ήταν ένα μήνυμα που απευθυνόταν στο Καράκας. Ήταν ένα μήνυμα που απευθυνόταν σε όλον τον κόσμο, και σε κάθε ηγέτη που κάθεται σε καρέκλα εξουσίας.

Τα σύνορα είναι απλώς μια κατευθυντήρια γραμμή. Οι συνθήκες δεν σημαίνουν τίποτα. Ωμή ισχύ που είναι υπόλογη μόνο στον εαυτό της.

Το Ιράν ολοκληρώνει αυτό το σενάριο. Εδώ είναι που το δόγμα του σοκ βρίσκει το αντίπαλο δέος του στην πραγματικότητα. Οι απειλές πρέπει να κλιμακώνονται επειδή οι απειλές είναι το μέσο για έναν σκοπό. Όταν κυβερνάς μέσω του φόβου, ο ίδιος ο φόβος γίνεται το κύριο εργαλείο της εξουσίας σου. Οι αισχρές απειλές του Τραμπ προς το Ιράν δεν είναι τακτική διαπραγμάτευσης. Είναι το ντελίριο ενός ανθρώπου που συγχέει τον εκφοβισμό με τη διπλωματία. Οι πόλεμοι που διεξάγονται για ψυχολογικούς λόγους, σπάνια τερματίζονται με νίκη. Και το Ιράν δεν φαίνεται να εκφοβίζεται.

Το πρόβλημα είναι δομικό. Ο Τραμπ δεν είναι η αιτία της παρούσας συγκυρίας, αλλά μάλλον εκείνος που προσπαθεί να την εκμεταλλευτεί. Έχει προηγηθεί μια μακρά περίοδος νεοφιλελεύθερης ακραίας λιτότητας που έχει οδηγήσει την οικονομία των ΗΠΑ και της ΕΕ στα τάρταρα, την ίδια ώρα που οι εχθροί τους ισχυροποιούνται όλο και περισσότερο στο διεθνές προσκήνιο. Ο Τραμπ είναι το σύμπτωμα του Αμερικανικού ιμπεριαλισμού, έχοντας φτάσει στο απόγειο της ύβρις, της λύσσας, και της δολοφονικής μανίας του, διαπράττοντας παράλληλα μια γενοκτονία, και βομβαρδίζοντας τη μια χώρα μετά την άλλη απρόκλητα.

Αλλά το “σύμπτωμα Τραμπ”, στην περίπτωση του πολέμου με το Ιράν, μπορεί να αποβεί μοιραίο για τον Αμερικανικό ιμπεριαλισμό, και την Δυτική ηγεμονία πάνω στις χώρες του κόσμου.

Μια αυτοκρατορία σε παρακμή, αναπόφευκτα, όταν θα βρει ένα τείχος —απ’ ότι φαίνεται, το Ιράν και τη Ρωσία— που δεν μπορεί να υπερκεράσει, θα στραφεί προς το εσωτερικό της. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει κανένα ουσιαστικό πολιτικό όραμα παρά μόνο το χάος που προκαλεί η τάξη των πλουσίων και η γενοκτονική κλεπτοκρατία που ονομάζουν καπιταλισμό, τα σοκ της ωμής βίας θα συνεχιστούν, κλιμακώνοντας μια ήδη ακραία κατάσταση, προσπαθώντας να ισορροπήσει στην κόψη του ξυραφιού ενός διευρυμένου πολέμου με άγνωστες συνέπειες.

Κλιμακώνοντας το διακύβευμα, συρρικνώνονται οι επιλογές που έχει, μέχρι η βία των όπλων να αποτελεί τη μόνη διέξοδο. Όταν το μόνο που έχεις είναι ένα σφυρί, όλα τα προβλήματα σου φαίνονται καρφιά.

Η παρακμή της Δύσης σε όλα τα μέτωπα είναι αδιαμφισβήτητη. Αυτό, σηματοδοτεί άλλωστε και την κατάληξη όλων των ολοκληρωτικών συστημάτων. Η αποικιοκρατία και ηγεμονία της Δύσης, ήταν και είναι ένα τέτοιο σύστημα. Αυτός ο δρόμος της κατάρρευσης είναι ο δρόμος στον οποίο βαδίζουν τώρα ο Τραμπ και οι ηγέτες της ΕΕ και των χωρών του ΝΑΤΟ. Και είναι μονόδρομος.

Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν πλέον να κρύψουν την αδυναμία τους, την ανικανότητα τους, την δειλία τους και την υποκρισία τους. Βλέπουν σιωπηλά το δυτικό ψευτοαφήγημα του διεθνούς “κράτους δικαίου” και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πίσω από το οποίο κρύβονταν, να καταρρέει συθέμελα. Η ηθική τους χρεοκοπία βγήκε στη βιτρίνα του καταστήματος Ευρώπη, αφού όλοι τους είδαν να στηρίζουν ανοιχτά και να χρηματοδοτούν το πιο δολοφονικό αποικιοκρατικό κράτος απαρτχάιντ στον κόσμο, το Ισραήλ, το οποίο κυβερνάται από φανατικούς θρησκόληπτους γενοκτόνους, που δεν χάνουν την ευκαιρία να διατυμπανίζουν τη θρησκευτική ανωτερότητα της καταγωγής τους. Ο εκλεκτός λαός του Θεού.

Είναι πολύ εύκολο να ανάγεις όλες αυτές τις ενέργειες σε μια απλουστευτική διάγνωση ψυχοπαθολογίας. Αυτό που βλέπουμε, όμως, δεν είναι οι ενέργειες ενός “τρελού”, αλλά οι ενέργειες ενός φανατικού. Είναι ιδεολογία. Είναι δόγμα. Είναι το δόγμα ενός φασίστα που επιλέγει την κυριαρχία αντί του διαλόγου, τον φόβο έναντι του νόμου, και το θέαμα έναντι της αλήθειας. Είναι η ουσία του αυταρχισμού σε κοινή θέα. Και τελειώνει πάντα, όχι με νίκη, αλλά με καταστροφή.

Όσο ισχυρός κι αν είναι ο αυτοκράτορας, κανείς δεν μπορεί να τα βάλει με την πραγματικότητα.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι γιατί ο Τραμπ κάνει αυτά που κάνει. Το ερώτημα είναι πόση ζημιά θα προκαλέσει στον κόσμο, προτού η Αμερικανική αυτοκρατορία καταρρεύσει υπό το βάρος της αυταπάτης των ελίτ που την κυβερνούν.

Φαίνεται να έχουμε φτάσει σε ένα τόσο ελεεινό στάδιο πολιτισμικής σήψης εδώ στην ανεπτυγμένη Δύση, όπου η παράνοια και η ψυχοπάθεια δεν αποτελούν παθογένεια, αλλά έχουν μετατραπεί σε επίσημη κρατική πολιτική. Business as usual.

Πολλοί πιστεύουν ότι ο ανθρώπινος πολιτισμός θα χαθεί με ένα μεγάλο μπαμ. Με έναν πυρηνικό πόλεμο που θα διαλύσει τα πάντα εν ριπή οφθαλμού. Μια ουρανομήκης λάμψη, και μετά η αιώνια λήθη. Έχω άσχημα νέα. Η απάθεια των λαών ακόμα και σε μια ζωντανά μεταδιδόμενη γενοκτονία εδώ και δυόμισι χρόνια, υποδεικνύει κάτι ακόμα πιο σκοτεινό. Ο κόσμος δεν θα τελειώσει με ένα μπαμ, αλλά με τη σιωπηρή αποδοχή διαδοχικών σοκαριστικών ενεργειών στις οποίες έχουμε γίνει απευαισθητοποιημένοι, και πλήρως αποχαυνωμένοι.

Αυτά.

Τώρα πίσω στη δουλειά.

Από το μακρινό Αμστελόδαμο, πάντα με αγάπη,

Κώστας

ΥΓ1: Έχω μια υποψία ότι οι νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες είναι πολλοί περισσότεροι από όσους αναφέρουν τα επίσημα στοιχεία. Αν κάτι τέτοιο ισχύει, τότε η πιθανότητα να εισβάλλουν οι Αμερικανοί στο Ιράν αυξάνεται δραματικά, διότι με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τις απώλειες τους.

ΥΓ2: Αν δεν ανατινάξουν την παγκόσμια οικονομία ως το καλοκαίρι, κάντε ό,τι μπορείτε για να το απολαύσετε. Κάντε όσες πιο πολλές βουτιές γίνεται, φάτε όσα περισσότερα παγωτά μπορείτε, αγκαλιάστε τους ανθρώπους που αγαπάτε, φιλήστε τους, και πείτε τους ότι τους αγαπάτε. Δεν υπάρχει χρόνος πια για αναβολές.

ΥΓ3: Μου αρέσει πολύ η μυρωδιά του καμένου Τελ Αβίβ το πρωί. Η αγαπημένη μου νέα λέξη, που γεμίζει το στόμα σου όταν την προφέρεις, είναι η λέξη Khorramshahr, που είναι και το όνομα της πόλης που γεννήθηκε η φίλη μου η Μόνα. Πείτε το μαζί μου, “Khorramshahr!”

(Φίλε Κώστα, ζούμε μια απολαυστική εποχή. Βέβαια, δεν περίμενα τον Ντόναλντ Τραμπ, για να αντιληφθώ ότι όλα είναι λάθος, ούτε για το πόσοι ψυχοπαθείς υπάρχουν. Το είχα δει ακόμα και σε φίλους μου, πολλά χρόνια πριν. Ο Τραμπ είναι το σύμπτωμα και όχι η αιτία· το είχα σκεφθεί με την πρώτη εκλογή του το 2016. Κώστα, αυτό ζητήσαμε, αυτό ελάβαμε. Ας προσέχαμε. Όσο για το τέλος του κόσμου, το έχει γράψει υπέροχα ο T.S. Eliot:
“This is the way the world ends
Not with a bang but a whimper.”
Να είσαι καλά. Την αγάπη μου.)

Διαβάστε περισσότερα: https://pitsirikos.net/