Οι «27» αναζητούν απαντήσεις στην εκτίναξη των τιμών ενέργειας, με την Ελλάδα να διεκδικεί δημοσιονομική ευελιξία και την Κομισιόν να επιμένει στη δημοσιονομική πειθαρχία. Οι περικοπές των 141 δισ. ευρώ στον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η χρηματοδότηση του Κιέβου και η αμερικανορωσική συμφωνία για το ντίζελ ανοίγουν νέα μέτωπα στις Βρυξέλλες
Με τις ευρωπαϊκές οικονομίες να δοκιμάζονται από το νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια και τις κυβερνήσεις να αναζητούν χρήματα για να περιορίσουν τις συνέπειες στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις, ξεκινά σήμερα, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, η διήμερη Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες. Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών καλούνται να αντιμετωπίσουν μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία, στην οποία η ενεργειακή αστάθεια, οι δημοσιονομικές πιέσεις και οι γεωπολιτικές ανατροπές περιορίζουν τα περιθώρια συνεννόησης.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επιβαρύνει τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, επαναφέροντας στην ευρωπαϊκή ατζέντα μέτρα που είχαν εφαρμοστεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Την ίδια ώρα, η συζήτηση για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ αποκαλύπτει βαθιές διαφωνίες ανάμεσα στις χώρες που απαιτούν περικοπές και σε εκείνες που ζητούν περισσότερους πόρους για την ανάπτυξη, την αγροτική παραγωγή και την κοινωνική συνοχή.
Ενεργειακή ασφυξία και διαφωνίες για τα μέτρα στήριξης
Η αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει ζητήσει από τους ηγέτες να καθορίσουν τις κατευθύνσεις για άμεσες και προσωρινές παρεμβάσεις, αναγνωρίζοντας ότι οι υψηλές τιμές επιβαρύνουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η Ελλάδα και η Ιταλία διεκδικούν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να μπορούν να χρηματοδοτήσουν πρόσθετα μέτρα στήριξης χωρίς να επιβαρύνονται από τους υφιστάμενους περιορισμούς στις δημόσιες δαπάνες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, έχει ήδη εκφράσει την αντίθεσή της στη χαλάρωση των κανόνων, υποστηρίζοντας ότι η αντιμετώπιση της κρίσης δεν πρέπει να θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των ενεργειακών εταιρειών, την οποία έχουν υποστηρίξει έξι χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία. Η Κομισιόν αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο με επιφυλάξεις, χωρίς πάντως να το αποκλείει, καθώς έχει δρομολογηθεί η εξέτασή του από ειδική ομάδα εργασίας.
Παράλληλα, εξετάζονται φορολογικές ελαφρύνσεις και παρεμβάσεις στο κόστος των καυσίμων, ενώ ορισμένα κράτη ζητούν αλλαγές στο ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει την αναβολή κατά ένα έτος συγκεκριμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο στις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιχειρώντας να περιορίσει τον κίνδυνο νέων προβλημάτων στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Περικοπές 141 δισ. ευρώ και σύγκρουση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Ακόμη δυσκολότερη προμηνύεται η διαπραγμάτευση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034. Η Ιρλανδική Προεδρία κατέθεσε συμβιβαστική πρόταση ύψους περίπου 1,622 τρισ. ευρώ, μειωμένη κατά 141 δισ. ευρώ ή 8% σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Παρά τις περικοπές, η πρόταση εξακολουθεί να θεωρείται υπερβολικά δαπανηρή από τη Γερμανία, την Ολλανδία και άλλες χώρες που επιδιώκουν αυστηρότερο έλεγχο των ευρωπαϊκών δαπανών. Στην αντίθετη πλευρά βρίσκονται κράτη όπως η Ελλάδα, τα οποία επιμένουν στη διατήρηση ισχυρής χρηματοδότησης για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα προγράμματα συνοχής.
Οι διαφωνίες επεκτείνονται και στις νέες πηγές εσόδων της ΕΕ. Η ιρλανδική πρόταση προβλέπει πρόσθετους ίδιους πόρους που θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 55 δισ. ευρώ ετησίως, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών.
Ο Αντόνιο Κόστα επιδιώκει πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του 2026. Οι αποστάσεις ανάμεσα στις εθνικές κυβερνήσεις παραμένουν μεγάλες και ήδη θεωρείται πιθανό να απαιτηθούν νέες διαπραγματεύσεις σε ειδική Σύνοδο Κορυφής τον Νοέμβριο.
Η Ουκρανία και το νέο ρήγμα με την Ουάσιγκτον
Τη δεύτερη ημέρα των εργασιών, την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επικεντρωθούν στην Ουκρανία, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να προσέρχεται στις Βρυξέλλες σε μια περίοδο ιδιαίτερης έντασης στις σχέσεις του Κιέβου με την Ουάσιγκτον.
Η ΕΕ έχει θεσπίσει δανειακό πρόγραμμα 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, από τα οποία 60 δισ. προορίζονται για στρατιωτική υποστήριξη και 30 δισ. για δημοσιονομικές ανάγκες. Παρότι η χρηματοδότηση του 2026 θεωρείται εξασφαλισμένη, οι συνολικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2027 υπερβαίνουν τους πόρους που έχουν ήδη δεσμευτεί, υποχρεώνοντας τις Βρυξέλλες να αναζητήσουν πρόσθετη στήριξη από διεθνείς εταίρους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η συμφωνία ΗΠΑ-Ρωσίας για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη. Η προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων βρίσκεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή προσπάθεια περιορισμού των ενεργειακών εσόδων της Μόσχας. Στο σχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου προβλέπεται έκφραση δυσαρέσκειας για την αμερικανική απόφαση.
Στην ίδια συζήτηση εντάσσονται οι συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις κατά ουκρανικών υποδομών, η ανάγκη θωράκισης της χώρας ενόψει του χειμώνα και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ετοιμότητας απέναντι στις υβριδικές απειλές.
Στην ατζέντα των «27» περιλαμβάνονται ακόμη η μεταναστευτική πολιτική, με έμφαση στην προστασία των εξωτερικών συνόρων και στη διαχείριση έκτακτων μαζικών αφίξεων, η διεύρυνση της Ένωσης με ιδιαίτερη αναφορά στο Μαυροβούνιο και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπου η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας συνδέεται άμεσα με τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου