1ο Συνέδριο Ελληνικού Τουρισμού Eurobank/ ΣΕΤΕ

Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες για τον ελληνικό τουρισμό, τον κλάδο που συνεισφέρει άμεσα ή έμμεσα το 18,5% του ΑΕΠ και αντίστοιχο ποσοστό θέσεων εργασίας στην Ελλάδα, βρέθηκαν στο επίκεντρο του 1^ου συνεδρίου Ελληνικού Τουρισμού, που διοργάνωσε η Τράπεζα Eurobank σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), με μεγάλη συμμετοχή επιχειρηματιών από όλους τους τομείς της τουριστικής βιομηχανίας, καθώς εκπροσώπους φορέων, ακαδημαϊκών κ.α.

Την έναρξη του συνεδρίου κήρυξε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank κ. Φωκίων Καραβίας, ενώχαιρετισμό εκ μέρους της Κυβέρνησης απηύθυνε η Αναπληρώτρια Υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Ράνια Αντωνοπούλου.  Οι εργασίες του συνεδρίου ολοκληρώθηκαν με τις ομιλίες του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Eurobank κ. Νίκου Καραμούζη και του Προέδρου του ΣΕΤΕ κ. Ανδρέα Ανδρεάδη.

Στο πλαίσιο του Συνεδρίου ο επικεφαλής οικονομολόγος της Eurobank κ. Πλάτων Μονοκρούσος παρουσίασε μελέτη που εκπονήθηκε από τη Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Έρευνας Διεθνών Κεφαλαιαγορών της Eurobank για τις Ευκαιρίες, τις Προκλήσεις και τις Προοπτικές του ελληνικού τουριστικού κλάδου. Σύμφωνα με τη μελέτη, το 2016 αναμένεται να είναι μια καλή χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό, ωστόσο και παρά τις προσπάθειες που έχουν ήδη γίνει, είναι απαραίτητο όλοι να συμβάλλουν στην διασφάλιση των συνθηκών και των προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν όχι μόνο τη διάθεση αλλά και τη διατήρηση ενός ανταγωνιστικού προϊόντος.

Τις δυνατότητες χρηματοδότησης δράσεων στον Τουρισμό από το νέο ΕΣΠΑ και το νέο επενδυτικό νόμο παρουσίασε ο καθηγητής Αναστάσιος Ζαγοριανός, ενώ ακολούθησε συζήτηση με θέμα «Το τουριστικό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία: βιωσιμότητα, επενδύσεις, ρευστότητα»  στην οποία συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων κ. Γιάννης Ρέτσος, ο Αντιπρόεδρος της AegeanAirlines κ. Ευτύχης Βασιλάκης, ο Διευθύνων Σύμβουλος του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών κ. Γιάννης Παράσχης και ο Γενικός Διευθυντής της Eurobank, Επικεφαλής Τραπεζικής Επιχειρήσεων και Επενδυτικής Τραπεζικήςκ. Κώστας Βασιλείου. 

Κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου ο Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank κ. Φωκίων Καραβίας τόνισε μεταξύ άλλων ότι «Με τους επιχειρηματίες του ελληνικού τουρισμού δεν είμαστε απλώς συνεργάτες. Είμαστε στρατηγικοί εταίροι. Η συγκυρία είναι κατάλληλη και στο τραπεζικό σύστημα, αφήνουμε πίσω τη διαχείριση συνεχών κρίσεων και μπορούμε πλέον να στραφούμε στο κύριο αντικείμενό μας, στη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας. Για την προοπτική της κοινής πορείας του τραπεζικού και του τουριστικού τομέα, επισημαίνω ως στρατηγικά ζητήματα τη χρηματοδότηση υγιών επιχειρηματικών σχεδίων με γερό businessplan και τη διαχείριση των κόκκινων δανείων που αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τις τράπεζες αλλά όχι μόνον γι΄ αυτές. Χρειάζεται αναδιάρθρωση επιχειρήσεων και κλάδων με αιχμή τη συνένωση δυνάμεων και την προσέλκυση σημαντικών επενδυτικών κεφαλαίων. Στο πεδίο αυτό, οι τράπεζες μπορούν να είναι ο καταλύτης. Για τη Eurobank, ο ελληνικός τουρισμός, οι μεγαλύτεροι συντελεστές του και οι χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που βάζουν τη δική τους ψηφίδα στο μεγάλο μωσαϊκό της τουριστικής Ελλάδας βρίσκονται συνεχώς στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός της».

Στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Eurobank κ. Νίκος Καραμούζης, αναφέρθηκε στο ρόλο που έχει επιλέξει η Eurobank, αυτόν του «διαχρονικού, στρατηγικού, οικονομικού εταίρου του ελληνικού τουρισμού που στήριξε με συνέπεια και κατανόηση τις τουριστικές επιχειρήσεις παρά τις δυσκολίες και τις αβεβαιότητες που αντιμετωπίσαμε τα τελευταία χρόνια. Η επιτυχής αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα για την ελληνική οικονομία. Σε αυτό το νέο τοπίο, έχουμε ακόμα πολλά να κάνουμε: Να αναδείξουμε ένα δυνατό branding της χώρας, να βελτιώσουμε σημαντικά τις υποδομές, να διαμορφώσουμε ισχυρές επιχειρήσεις στον τουριστικό κλάδο, να βελτιώσουμε την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, να επιταχύνουμε με σχέδιο την ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου με αιχμή το Ελληνικό και την Ανάβυσσο, να λύσουμε τα θέματα της έντονης εποχικότητας, να αναπτύξουμε δυναμικά το θεματικό τουρισμό, την κρουαζιέρα, την τουριστική κατοικία. Όλα αυτά σε συνδυασμό με ένα ευνοϊκό πλαίσιο για απόκτηση φορολογικής και μόνιμης κατοικίας από μη κατοίκους στην Ελλάδα αλλά και ριζοσπαστικές παρεμβάσεις για την εξυγίανση των επιχειρήσεων και τη διαμόρφωση ίσων όρων ανταγωνισμού».

Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Τουριστικών Επιχειρήσεων κ. Ανδρέας Ανδρεάδης, κεντρικός ομιλητής του Συνεδρίου επεσήμανε: «Με το διαφαινόμενο κλείσιμο της αξιολόγησης, ευελπιστούμε ότι θα κλείσει και ο κύκλος της υπέρμετρης φορολόγησης της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Πρέπει να εκμεταλλευτούμε στο έπακρο την τουριστική περίοδο και να διασφαλίσουμε ότι ο τουρισμός θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις τοπικές κοινωνίες με θέσεις απασχόλησης και την οικονομία με έσοδα. Είναι απολύτως αναγκαίο, η Κυβέρνηση να επαναφέρει τα επίπεδα της φορολογίας σε φυσιολογικά και ανταγωνιστικά επίπεδα και να προχωρήσει σε δέσμη αντισταθμιστικών μέτρων, που θα περιλαμβάνουν την πάταξη της φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής και εισφοροδιαφυγής, την ταχεία διόρθωση και εφαρμογή του Αναπτυξιακού Νόμου, την άρση κάθε μορφής γραφειοκρατικών εμποδίων για επενδύσεις μικρής ή μεγάλης κλίμακας, την πλήρη επίλυση των προβλημάτων χορήγησης βίζας και την διασφάλιση των συνθηκών σταθερότητας, ώστε να επανεκκινήσει η ομαλή χρηματοδότηση, από το τραπεζικό σύστημα. Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει ο εν ενεργεία τομέας επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, που μπορεί άμεσα να δώσει απτά αποτελέσματα για την ανάταση της ελληνικής οικονομίας, υποστηρίζοντας τους στόχους ανάπτυξης της χώρας».

Ενδιαφέρουσες επισημάνσεις έγιναν, τέλος, από τους συμμετέχοντες στη συζήτηση όσον αφορά στη βιωσιμότητα, την επενδυτική ανάπτυξη αλλά και τη διασφάλιση της αναγκαίας ρευστότητας για τις επιχειρήσεις του κλάδου. Ειδικότερα ο κ. Γ.  Ρέτσος, ανέδειξε το γεγονός ότι η ανταγωνιστικότητα του συνόλου του ελληνικού τουρισμού έχει πληγεί και πώς η συνεχιζόμενη τακτική της υπερφορολόγησης, επιβαρύνει την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Αναφέρθηκε δε στο γεγονός ότι πλέον πρέπει να καταβληθεί υπερπροσπάθεια από όλους και να αναπτυχθεί ένα πλέγμα ισοδύναμων μέτρων που θα θωρακίσουν την ανταγωνιστικότητα του τομέα. Παράλληλα, ο κ. Ε. Βασιλάκης αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα η Ελλάδα να επιταχύνει τις διαδικασίες και να υλοποιήσει ένα σωστό μείγμα πολιτικών και επιχειρησιακών σχεδίων ώστε να προσελκύσει τον απαραίτητο αριθμό επενδύσεων για την επίτευξη των στόχων, ενώ ο κ. Γ. Παράσχης, αναφερόμενος στις προοπτικές του ελληνικού τουρισμού, τόνισε πως όλες οι μελέτες επιβεβαιώνουν την έντονα αυξητική ζήτηση για τους ελληνικούς προορισμούς και αναφέρθηκε στο γεγονός ότι θα πρέπει άμεσα Πολιτεία και ιδιωτικός τομέας να επωφεληθούν από αυτό αλλά και να προετοιμαστούν για την επόμενη ημέρα. Από πλευράς της Eurobank ο κ. Κ. Βασιλείου, αναφέρθηκε στη σημασία της αποτελεσματικής διαχείρισης των προβληματικών δανείων και στον κλάδο του τουρισμού που θα επιτρέψει την απελευθέρωση πόρων για τη χρηματοδότηση προς τις υγιείς επιχειρήσεις του κλάδου, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την βελτίωση των όρων χρηματοδότησης, με κύριο στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου και κυρίως  την επιστροφή της οικονομίας σε αναπτυξιακή τροχιά.-

·        «Επιλέγοντας το linkEurobank TourismConference μπορείτε να δείτε την πύλη έχει δημιουργηθεί στο Exportgate για το 1^ο Συνέδριο Ελληνικού Τουρισμού Eurobank. Το Συνέδριο θα μεταδοθεί LiveStreaming μέσα από το Exportgate στο linkTourismConferenceLiveStream όσο και μέσα από το κανάλι του Exportgate στο Youtube.»

Περίληψη Μελέτης

Η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Έρευνας Διεθνών Κεφαλαιαγορώντης Eurobankεκπόνησε μελέτη για τις Ευκαιρίες, τις Προκλήσεις και τις Προοπτικές του ελληνικού τουριστικού κλάδου, η οποία παρουσιάστηκε στο 1^ο Συνέδριο Ελληνικού Τουρισμού που διοργανώθηκε υπό την αιγίδα της Eurobank και του ΣΕΤΕ στις 2 Ιουνίου 2016. Συγγραφείς της μελέτης είναι οι: Δρ. Πλάτων Μονοκρούσος, GroupChiefEconomist, Δρ. Θεόδωρος Σταματίου, SeniorEconomistκαι Άννα Δημητριάδου, EconomicAnalyst.

Ειδικότερα, στο οικονομετρικό σκέλος της ανάλυσης μελετήθηκε η σχέση των τουριστικών εισπράξεων και αφίξεων στην Ελλάδα σε σχέση με μία σειρά παραγόντων που επηρεάζουν τη ζήτηση, όπως το κατά κεφαλήν εισόδημα και το ποσοστό ανεργίας στις χώρες προέλευσης, το σχετικό επίπεδο τιμών, η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία, το μεταφορικό κόστος, ο δείκτης οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα και η σύγκριση του γενικού επιπέδου τιμών ανάμεσα στην Ελλάδα και σε ανταγωνίστριες χώρες.Προς το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν τριμηνιαία στοιχεία για την περίοδο 2005 έως 2015 από δεκατέσσερις χώρες προέλευσης που καλύπτουν το 68% των συνολικών εισπράξεων και το 47% των συνολικών αφίξεων.Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι υποθέτοντας όλους τους άλλους παράγοντες σταθερούς, η επιδείνωση ενός από τους προσδιοριστικούς παράγοντες της διεθνούς ζήτησης των τουριστικών υπηρεσιών της Ελλάδας οδηγεί όχι μόνο σε πτώση των συνολικών εισπράξεων και αφίξεων αλλά και σε πτώση της μέσης δαπάνης ανά τουρίστα (και αντίστροφα).

Συνολικά, τα βασικά σημεία της ανάλυσης παρουσιάζονται συνοπτικά παρακάτω:

1.       Το 2016 θα είναι ακόμη μια καλή χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό. Αν και τα στοιχεία του 1^ου τριμήνου δημιουργούν κάποιες επιφυλάξεις ως προς την επίτευξη των αρχικών στόχων για μικρή αύξηση των εισπράξεων και των αφίξεων το 2016 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για αισιοδοξία.

2.       Η συνολική συνεισφορά του τουρισμού στην ελληνική οικονομία ανέρχεται σε 18,5% του ΑΕΠ σύμφωνα με το WorldTravel&TourismCouncil, ενώ σύμφωνα με το ΣΕΤΕ εκτιμάται στο 20-25% του ΑΕΠ. 

3.       Αντίστοιχα, σύμφωνα με το WorldTravel&TourismCouncil, η συνολική συνεισφορά του τουρισμού στην απασχόληση ανήλθε σε 23,1% το 2015 και εκτιμάται ότι θα φτάσει το 28% το 2026.

4.       Το παραδοσιακό τουριστικό προϊόν που βασίζεται στο τρίπτυχο «Ήλιος, Άμμος και Θάλασσα» είναι απαραίτητο να διαφυλαχθεί και να αναβαθμιστεί. Αποτελεί άλλωστε, τον κύριο λόγο προσέλκυσης επισκεπτών στην Ελλάδα. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί κυρίως μέσω της ποιοτικής αναβάθμισης των προσφερόμενων υπηρεσιών. Δεν επιτρέπεται επανάπαυση. Οι αυξημένες τουριστικές ροές των τελευταίων ετών μπορούν να αποδοθούν στις προσπάθειες των επαγγελματιών του κλάδου και στην εφαρμογή μιας σειράς μεταρρυθμίσεων. Οφείλονται όμως και στις γεωπολιτικές αναταράξεις στην ευρύτερη περιοχή που έπληξαν σημαντικά πολλούς εκ των ανταγωνιστών. Αργά ή γρήγορα όμως ο ανταγωνισμός θα ενταθεί εκ νέου. Είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν εκείνες οι συνθήκες που θα επιτρέψουν την διάθεση και διατήρηση ενός ανταγωνιστικού προϊόντος.

5.       Ταυτόχρονα, είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν και άλλες κατηγορίες τουριστικών προϊόντων όπως ο ναυτικός τουρισμός, το CityBreak, ο ιατρικός τουρισμός, ο πολιτιστικός & θρησκευτικός τουρισμός και ο επαγγελματικός τουρισμός.

6.       Οι στρατηγικές που θα επιτρέψουν τον εμπλουτισμό του τουριστικού μας προϊόντος ώστε να επιτύχουμε γεωγραφική και χρονική επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας και αύξηση των τουριστικών εσόδων περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

·      Την εξασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας ως βασικής προϋπόθεσης τόσο για την επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε βιώσιμους ρυθμούς όσο και για τηδημιουργία του δημοσιονομικού χώρου που θα επιτρέψει τη σταδιακή μείωση των φορολογικών συντελεστών.

·      Την απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου με άμεσο περιορισμό της γραφειοκρατίας και νομοθέτηση αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων για τη διεκπεραίωση αδειοδοτήσεων.

·      Τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού επενδυτικού νόμου για την παροχή φορολογικών και άλλων κινήτρων για εύλογο χρονικό διάστημα.

·      Την επιτάχυνση του προγράμματος αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας, την αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών όπως οι αυτοκινητόδρομοι, τα περιφερειακά αεροδρόμια και οι μαρίνεςκαι την αξιοποίηση της παραλιακής ζώνης της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

·      Την προσέκλυση ταξιδιωτών από ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές πχ. Ινδία και Κίνα καθώς και γενικότερα, ταξιδιωτών με υψηλό εισόδημα και ροπή προς κατανάλωση.

·      Τη δημιουργία ολοκληρωμένων τουριστικών υποδομών π.χ. συνδυασμός αεροδρομίου, μαρίνας, εμπορικών δραστηριοτήτων, ξενοδοχείων και παραθεριστικών κατοικιών υψηλών προδιαγραφών.

·      Την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου της κρουαζιέρας.

·      Τον περιορισμό των ανεξέλεγκτωνμισθώσεων ιδιωτικών χώρων (αθέμιτος ανταγωνισμός, απώλεια φορολογικών εσόδων ~ 270 εκ. ευρώ σύμφωνα με μελέτη του ΞΕΕ).

·      Την αποτελεσματική διαχείριση προβληματικών δανείων στον κλάδο του τουρισμού  που με την σειρά της θα επιτρέψει:

Ø  την απελευθέρωση πόρων από μη-παραγωγικούς τομείς της οικονομίας,

Ø  την αποτελεσματικότερη αναδιάρθρωση μη-βιώσιμων επιχειρήσεων,

Ø  τους καλύτερους όρους ανταγωνισμού,

Ø  την περαιτέρω ενίσχυση των νέων πιστώσεων προς τις υγιείς επιχείρησες του κλάδου,

Ø  την ταχύτερη αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού.

·      Την αποτελεσματική εκμετάλλευση ευρωπαϊκών κονδυλίων ΕΣΠΑ 2014-2020, Πρόγραμμα Juncker κ.α.. Ήδη η Eurobank επεξεργάζεται σειρά πρωτοβουλιών προς αυτήν την κατεύθυνση.